STADSACADEMIE is een platform voor samenwerking tussen Universiteit Gent en stedelijke actoren rond Gentse duurzaamheids­kwesties via transdisciplinair onderzoek en onderwijs.

Vak Duurzame Steden
2019-2020

Voeding en korte ketens in Gent

Hoe dragen korte-keten-initiatieven bij tot het stedelijk voedselvraagstuk?

docenten

UGent — Faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur — vakgroep Architectuur en Stedenbouw
UGent — Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (CDO), Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen — vakgroep Politieke Wetenschappen

studenten

--

actoren

Gent en Garde
Stad Gent

contact

UGent — Faculteit Ingenieurswetenschappen en Architectuur — vakgroep Architectuur en Stedenbouw
UGent — Centrum voor Duurzame Ontwikkeling (CDO), Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen — vakgroep Politieke Wetenschappen

Stadslandbouw is hip. De lijst aan initiatieven, ook in Gent, is schier eindeloos. Steden geven met voedselplannen invulling aan hun klimaatdoelstellingen. Consumenten gaan op zoek naar lokaal voedsel en willen de herkomst van hun voedsel kennen. Op de boerenmarkt zoeken lokale telers naar een eerlijke prijs voor hun producten. Andere werken samen met voedselteams op zoek naar lokale afzet. Een spilvarken in het binnengebied verwerkt het GFT-afval van een huizenblok en zorgt voor mest in de moestuin. De schooltuin wil kinderen het abc van het tuinieren bijbrengen, maar ook het seizoensgebonden karakter van verschillende teelten opnieuw in beeld krijgen. Door al deze initiatieven wordt het moeilijk om door de bomen het bos te zien. Veel initiatieven formuleren hun eigen doelstellingen, maar hoe verhouden die zich tot elkaar? Wat mogen we wel en niet van die strategieën verwachten? Welke politieke posities gaan erachter schuil? Welke breuklijnen en contradicties tekenen zich af? 

Het voedselvraagstuk wordt in dit vak in kaart gebracht, alsook de centrale duurzaamheidsuitdagingen die erin vervat zitten. De studenten analyseren vijf Gentse korte-keten-initiatieven. Voortbouwend op deze kritische duurzaamheidsanalyse zullen de studenten vervolgens exploratieve scenario’s ontwikkelen rond korte keten in Gent. In functie van het schriftelijke examen worden ook individuele normatieve stellingnames voorbereid. 

Over het vak

Stedelijke duurzaamheidskwesties zijn complex, hardnekkig en vaak moeilijk te vatten in één discipline. In het vak Duurzame Steden staat Gent centraal als laboratorium voor die uitdagingen. Elk academiejaar wordt er gewerkt rond een ander actueel thema, zoals voeding, energie of circulaire economie. 

Het vak biedt studenten de kans om zulke vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken te benaderen: technisch, sociaal, ecologisch en rechtvaardig. Ze leren dat duurzaamheid in een stedelijke context niet losstaat van hoe we onze steden organiseren en samenleven. Een stedelijke benadering vertrekt daarbij vanuit onderlinge afhankelijkheid tussen bewoners en de manier waarop die zich vertaalt in de ruimte, infrastructuur en besluitvorming. 

De cursus start met inleidende lessen over duurzame ontwikkeling, transities en stedelijke framing. Wetenschappelijke kaders worden gekoppeld aan concrete Gentse voorbeelden: stadsprojecten, pilootinitiatieven en praktijkgemeenschappen. Daarna gaan studenten in kleine groepen aan de slag met één complexe Gentse casus die jaarlijks verandert. Zo verdiepen ze zich niet alleen in het vraagstuk zelf, maar ook in hoe verschillende perspectieven leiden tot andere probleemdefinities én oplossingen.