Diversiteit in Sociale Huisvesting: Stadsvernieuwing vs. Stadsontwikkeling. Stadsverbreding als een strategie om sociale huisvesting een plaats te geven in Gent (Case Watersportbaan)

Abstract

Sinds de eeuwwisseling voert het Gentse stadsbestuur een actief beleid van stadsvernieuwing en stadsontwikkeling. Twee stedenbouwkundige strategieën die verschillen in visie, schaalgrootte, methodiek en doelgroep. Tot op heden is er een leemte in de wetenschappelijke literatuur over het sociaal woonaanbod in stadsvernieuwings- en stadsontwikkelingsprojecten. Nochtans, zijn de wachtlijsten voor een sociale woning langer dan ooit tevoren. Met deze scriptie wordt er op zoek gegaan naar kansen en strategieën voor het verbreden van het sociaal woonaanbod in stadsvernieuwing en stadsontwikkeling in Gent.

De scriptie vertrekt vanuit de oorsprong van sociale huisvesting, stadsvernieuwing en stadsontwikkeling in Gent door primaire bronnen zoals beleidsdocumenten en secundaire bronnen over het Gentse woonvraagstuk te raadplegen. Via een vergelijkende studie van de aanwezige stadsvernieuwings- en stadsontwikkelingsprojecten wordt nagegaan hoe het sociaal woonaanbod geëvolueerd is. Hierop volgend wordt het sociaal woonaanbod in het stadsvernieuwingsproject ‘Nieuw Gent Vernieuwt’ en het stadsontwikkelingsproject ‘Oude Dokken’ nauwgezet bestudeerd met behulp van primair bronnenmateriaal alsook interviews met experten. Deze bevindingen leiden uiteindelijk tot een nieuwe manier van werken voorgesteld onder de noemer stadsverbreding als een hybride van stadsvernieuwing en stadsontwikkeling. Drie scenario’s worden uitgewerkt voor de case ‘de Watersportbaan’, waarbij een verbreding van het sociaal woonaanbod voorop staat.

De taakstelling om meer sociale woningen te realiseren in Gentse stadsvernieuwings- en stadsontwikkelingsprojecten bleek te ambitieus. De afgelopen jaren is het sociaal woonaanbod in deze stadsprojecten nauwelijks tot niet toegenomen. Bij stadsvernieuwing verschuift de aandacht van het inrichten van sociale huisvesting naar premiestelsels voor private woningen. Bij stadsontwikkeling worden er ‘meer’ sociale woningen gebouwd dan bij stadsvernieuwing, maar op zeer gegeerde, moeilijk ontwikkelbare gronden waardoor deze onbetaalbaar zijn voor de sociale huisvestingsmaatschappijen. Hierdoor is het onduidelijk waar sociale huisvesting vandaag een plaats krijgt in Gent. Stadsverbreding reageert hierop door het instrumentarium van stadsvernieuwing en stadsontwikkeling te diversifiëren, waardoor het aantal beschikbare sociale huurwoningen toeneemt, maar ook de keuzevrijheid van sociale huurders om indien mogelijk te stijgen op de sociale woonladder in hun nabije omgeving.

— Abstract overgenomen uit masterproef.