Armoede en onderwijs: een kwalitatief onderzoek naar de inzet van schoolactoren bij de automatische rechtenverkenning en -toekenning van gezinnen die de schoolfactuur niet kunnen betalen

Abstract

Armoede is een complexe en vaak onzichtbare problematiek. Om armoede op een duurzame manier aan te pakken, is het van belang dat armoede als een maatschappelijk probleem gezien wordt. In de maatschappij zijn er namelijk allerlei mechanismen aanwezig die ervoor zorgen dat mensen in armoede hun rechten niet opnemen. Zo botsen mensen in armoede vaak tegen administratieve drempels en moeilijke procedures. Deze non-take-up kan ervoor zorgen dat mensen niet uit hun armoedesituatie geraken, wat specifiek voor kinderen in armoede grote en langdurige gevolgen kan hebben. De stad Gent probeert armoede te bestrijden door gebruik te maken van automatische rechtenverkenning en -toekenning. Op deze manier krijgen gezinnen in armoede automatisch kortingen op hun schoolfactuur. Hierbij is het belangrijk dat stadsmedewerkers en schoolactoren kritisch kijken naar deze systemen om ervoor te zorgen dat niemand uit de boot valt. Mensenwerk is dus een belangrijke aanvulling op automatische rechtenverkenning- en toekenning.

In het onderzoek wordt nagegaan wat de rol is van schoolactoren bij de automatische rechtenverkenning- en toekenning van gezinnen die de schoolfactuur niet kunnen betalen. Eerst wordt via interviews met stadsmedewerkers onderzocht hoe de automatische rechtenverkenning- en toekenning ontstaan is en verloopt. Daarnaast worden schoolactoren bevraagd naar hun ervaringen met de automatische rechtenverkenning- en toekenning.

Uit de resultaten blijkt dat armoedebestrijding bemoeilijkt wordt door onze samenleving die gekenmerkt wordt door complexe structuren. Automatische rechtentoekenning blijkt een efficiënte manier om drempels voor mensen in armoede te verlagen, waardoor ze hun rechten vaker opnemen. Echter blijkt dit niet voldoende en is mensenwerk door schoolactoren cruciaal. Brugfiguren in het bijzonder blijken hierbij een belangrijke rol te spelen, door hun nauwe band met kwetsbare gezinnen.

— Abstract, overgenomen uit de masterproef.