Revealing the freedom of movement and aspirations of youngsters in residential youth care

Tijdens deze openbare doctoraatsverdediging stelt Matthias Remmery zijn onderzoek voor naar de betekenis van residentiële jeugdzorg in een tijd waarin sterk wordt ingezet op de-institutionalisering. De-institutionalisering wordt in beleid en praktijk vandaag vaak vertaald als het afbouwen van residentiële jeugdzorg ten voordele van zorg en ondersteuning in de gemeenschap, zoals pleegzorg. Dit doctoraat verschuift de aandacht van de vraag waar zorg plaatsvindt naar hoe zorg en ondersteuning vorm krijgen in het dagelijkse leven van jongeren. Daarbij staat het onderzoek ook stil bij de onderliggende logica’s die bepalen hoe zorg en ondersteuning vandaag worden georganiseerd en vormgegeven.

Centraal staat de vraag hoe residentiële jeugdzorg kan worden herdacht als een leef- en woonomgeving waar jongeren tot hun recht(en) kunnen komen. Het onderzoek introduceert hiervoor het idee van een burgerschapsklimaat: een omgeving waarin jongeren niet enkel worden benaderd vanuit problemen of risico’s, maar ook als burgers met rechten, aspiraties en zelfbeschikking.

Vanuit een sociaal-ruimtelijk perspectief toont het onderzoek hoe residentiële jeugdzorg verbonden is met de ruimere leef- en woonomgeving van jongeren, zoals school, vrije tijd, buurt en stad. Jongeren bewegen voortdurend tussen deze contexten en geven daar betekenis aan hun relaties, ervaringen en toekomstperspectieven. Tegelijk laat het onderzoek zien hoe jongeren vaak terechtkomen in een versnipperd jeugdzorglandschap, waarin ze van voorziening naar voorziening worden doorgeschoven en weinig ruimte ervaren om hun toekomst vorm te geven.

Het doctoraat belicht niet alleen deze spanningen, maar ook het potentieel van residentiële jeugdzorg om een betekenisvolle woon- en leefomgeving te zijn waarin jongeren kansen krijgen om hun leven en toekomst mee vorm te geven.