Diversiteit in Sociale Huisvesting: Dynamieken van stadsvernieuwing en de fragiliteit van sociaal-culturele actoren in het ontwerpproces

Abstract

Binnen Nieuw Gent Vernieuwt, het stadsvernieuwingsproject van de sociale woonwijk Nieuw Gent is het voorzien van voldoende kwalitatieve woningen de prioriteit van sociale huisvestingsmaatschappij WoninGent. Huisvesting vormt de ruggengraat van het stadsvernieuwingsproject, terwijl socio-culturele ondersteuningsprogramma’s, voornamelijk ondersteund door Stad Gent, eerder een achtergrondpositie innemen. Door het schrijnend tekort aan betaalbare woningen in ons land is die focus niet misplaatst, maar de groep die nood heeft aan een sociale woning wordt door stijgende prijzen op de private woonmarkt alsmaar groter en meer divers. Langdurig werklozen, etnische minderheden, alleenstaanden, éénoudergezinnen… bevinden zich vaker op een kwetsbare positie op die woningmarkt en komen in aanmerking voor een sociale woning Bron. Deze toenemende diversiteit in combinatie met de grote hoeveelheid maatschappelijk kwetsbare mensen die in één wijk samenwonen, zorgt ervoor dat Nieuw Gent, een wijk die voornamelijk bestaat uit sociale huisvesting, baat heeft bij een sterk sociaal ondersteunend netwerk voor haar bewoners.

Vaak worden sociale huisvestingsmaatschappijen in Vlaanderen gezien als een soort sociale instantie, maar in realiteit blijkt die sociale rol beperkt. De beleidsnota van WoninGent 2020-2025 stelt dat naast de wettelijk voorziene ondersteuning en verhuisbegeleiding er geen bijkomende hulp kan zijn wanneer het over de dienstverlening aan haar bewoners gaat (Bron: Beleidsnota WoninGent 2020-2025). Er wordt op de tussenkomst van Stad Gent gerekend voor de verdere socio-culturele ondersteuning van sociale woonbuurten. Echter hangen de budgetten die de stad hiervoor vrijmaakt af van legislatuur tot legislatuur. Dat huisvesting en socio-culturele ondersteuning door verschillende entiteiten wordt beheerd zorgt voor spanningen die zich in het ruimtelijk landschap uiten. Zowel financiële moeilijkheden als verschillende werkritmes zorgen ervoor dat de toekomst van de (ruimtelijke) verankering van het socio-culturele luik erg onzeker blijft.

Het belang van blijvende sociale ondersteuning binnen maatschappelijk kwetsbare wijken wordt duidelijk door het onderzoek in Via Artom, Turijn. Een sociale woonwijk die twintig jaar geleden onderdeel was van een stedelijk herstelprogramma, maar waar na afloop van de stadsvernieuwing ook de verdere socio-culturele ondersteuning werd stopgezet. In deze masterproef wordt nagegaan welke rol socio-culturele werkingen spelen in het creëren van meer leefbare sociale woonwijken, maar ook wordt gekeken welke rol het ruimtelijk verankeren tijdens de stadsvernieuwing kan spelen in het behoud van de socio-culturele werkingen erna.

— Abstract, overgenomen uit masterproef.