Residentiële ouderenzorg afschrijven of transformeren: een omgevingsanalyse als sleutel tot toekomstbestendige keuzes

Abstract

Vandaag de dag staan we voor de uitdaging van een vergrijzende samenleving. In dit kader kiest de overheid resoluut voor de vermaatschappelijking van de zorg. Een centraal principe hierbij is ‘aging in place’: ouderen blijven zo lang mogelijk thuis wonen. En een verhuis naar een woonzorgcentrum wordt pas overwogen wanneer het écht niet anders kan. Deze evolutie zorgt voor een breuk in het kwaliteitsvol zorgcontinuüm.

Deze masterproef maakt deel uit van een breder onderzoeksproject binnen de Cross Care-projecten. Het onderzoek focust specifiek op de site van Woonzorgcentrum Scheldevelde in De Pinte, binnen het kader van het project ‘Woondorp op maat’. Het doel is om de zorgsite te transformeren tot een woondorp dat de synergie tussen het woonzorgcentrum en de omliggende buurt versterkt. Vanuit een sociaal-ruimtelijk perspectief biedt dit een waardevolle kans: het kan dienen als een hefboom om de leefomgeving te herdenken en vorm te geven.

Er werd gekozen voor een triangulatie van onderzoeksmethoden. Het grootste deel van de dataverzameling bestond uit etnografisch veldonderzoek in de buurt van het woonzorgcentrum in De Pinte. Daarbij werden uitgebreide veldnotities gemaakt, documenten verzameld en beeldmateriaal vastgelegd. Daarnaast werden semigestructureerde interviews afgenomen met zowel buurtbewoners als bewoners van woonzorgcentrum Scheldevelde.

Voor de resultaten gebruikte ik het ‘matter, mind & powerscape’-schema. Daaruit blijkt dat buurtbewoners de buurt anders ervaren dan hoe de gemeente die definieert. Het woonzorgcentrum heeft potentieel om uit te groeien tot een woondorp waar er synergie is met de buurt, mede dankzij het omliggende parkbos. Tegelijk geven bewoners aan niet altijd nood te hebben aan dat contact, omdat velen niet uit de buurt afkomstig zijn. Dat zorgt voor een spanningsveld.

— Abstract, overgenomen uit de masterproef.