Een nieuwe toekomst voor het Gentse voedselbeleid

In Gent bestond er tot eind 2025 een lokale voedselstrategie en een voedselraad. Daar kwamen organisaties en beleidsmedewerkers samen om initiatieven rond eerlijk, lokaal en gezond voedsel op te zetten. De stad besliste om haar ondersteuning na twaalf jaar te stoppen.

De Stadsacademie, Voedsel Anders, Reset.Vlaanderen en CDO (UGent) nodigen uit om in een reeks workshops mee na te denken over een nieuwe toekomst voor het Gentse voedselbeleid.

Praktische informatie

• Workshop 1: Woensdag 25 februari, van 18u-21u

Locatie: Green Hub, Sint-Pietersnieuwstraat 33, 9000 Gent

We voorzien avondmaal

• Workshop 2:  Woensdag 25 maart van 9u30 tot 12u

Verdere informatie volgt

• Workshop 3: Vrijdag 3 april van 12u-15u

Verdere informatie volgt

 Aanwezigheid bevestigen via RSVP-knop

2026 GESTART ZONDER LOKAAL VOEDSELBELEID

Gent is wereldwijd gekend als een voorloper in beleid en initiatieven rond duurzame en lokale landbouw en voeding. De stad heeft de voorbije jaren veel initiatieven gerealiseerd: de oprichting van Foodsavers (i.e. distributie van voedseloverschotten op grote schaal), ondersteuning bij de oprichting van Vanier (i.e. logistiek platform voor de aankoop van lokale landbouwproducten), experimenten met duurzame landbouw op publieke gronden, een tijdelijke stop op de verkoop van publieke landbouwgronden, het verduurzamen van schoolmaaltijden en overheidsopdrachten en een beleidsplan voor de eiwittransitie. Het voedselbeleid van de stad viel ook meermaals internationaal in de prijzen.

Echter, vlak voor de zomer van 2025 besliste het Gentse stadsbestuur om het stedelijk voedselbeleid Gent en Garde stop te zetten en geen middelen meer te voorzien voor de Gentse Voedselraad. Daarmee kwam een einde aan twaalf jaar waarin de stad actief samenwerkte met stedelijke organisaties, lokale ondernemers, onderwijsinstellingen, het middenveld en burgers om het Gentse voedselsysteem te verduurzamen. 

MEER DAN VOEDSEL ALLEEN

Dat de stad haar steun stopt, betekent niet dat het collectief werk rond duurzame voeding en landbouw stopt. Integendeel, voedselraden en samenwerkingen rond duurzame, lokale landbouw en voeding kunnen vele vormen kunnen aannemen. Dat blijkt uit de literatuur (Schiff, 2007; Michel et al.,2022) en wordt bevestigd door praktijken op andere plekken. In andere steden, waar de stad ook niet het voortouw neemt of structureel ondersteunt, verenigen burgers en organisaties zich in platformen, netwerken en coalities. Ter illustratie, in Luik richtten 40 organisaties en 600 burgers samen Centure Aliment-terre op. In het Verenigd Koninkrijk schreven burgers van de Citizen Advisory Council een reeks aanbevelingen voor een inclusieve voedselstrategie.

Zo’n samenwerkingen gaan verder dan voedsel. Dat toont de UK Land Justice Movement , een groeiende coalitie van onderzoekers, landbouwers, activisten en burgerbewegingen die zich inzet voor eerlijke toegang tot grond. Door het verbinden van thema’s als recht op huisvesting, natuurbehoud en sociale rechtvaardigheid, is het een sterke, brede en inclusieve beweging. De strijd voor duurzame en gezonde voedsel stopt dus niet bij wat op ons bord komt. Het heeft ook te maken met eerlijke huisvesting, met armoede en met sociale ongelijkheid.

De vele reacties op de afschaffing van Gent en Garde maken duidelijk dat er in Gent ook veel potentieel zit voor een nieuw samenwerkingsverband.  

EEN NIEUWE TOEKOMST VERKENNEN

Nu Gent en garde werd afgeschaft, ligt er nog geen nieuw initiatief op tafel. De Stadsacademie, Voedsel Anders en Reset.Vlaanderen engageren zich met beperkte onderzoeks- en coördinatiemiddelen om een nieuwe toekomst voor het Gentse voedselbeleid collectief te verbeelden. We zetten zo een platform op waar deelnemers ideeën kunnen uitwisselen, samenwerkingen opzetten, concrete acties uitwerken en het heft in eigen handen kunnen nemen.   

We organiseren drie verkennende workshops in de periode tussen februari en april 2026. Aan de hand van aan de hand van enkele oefeningen willen we verschillende toekomstscenario’s uittekenen waarin duidelijk wordt wie betrokken kan zijn, hoe we ons kunnen organiseren, en wat belangrijke thema’s, barrières, acties en engagementen zijn. Die mogelijke toekomstscenario’s zullen we terugkoppelen in een vierde bijeenkomst (gepland begin mei 2026).

Elke workshop zal verder bouwen op de inzichten en energie van de vorige. De verslagen maken we open toegankelijk en we nodigen uit tot online reactie en dialoog. Zo openen we het traject voor iedereen die wil meedenken en meewerken, ook voor wie niet bij elke workshop fysiek aanwezig kan zijn.

We vertrekken vanuit een uitgesproken normatief kader. De ambitie van een sociaal-ecologische transitie voor Gent vormt het vertrekpunt van deze oefening. We erkennen dat milieuproblemen en sociale ongelijkheid met elkaar verweven zijn, en dat echte verandering alleen mogelijk is wanneer rechtvaardigheid centraal staat. Om dit mogelijk te maken is het noodzakelijk om verschillende groepen (boeren, mensen in armoede, onderzoekers, beleidsmakers) en bewegingen met elkaar te verbinden.

We vinden het belangrijk om vanaf het begin diverse perspectieven, en mensen met ruime ervaring met het Gentse voedselbeleid te betrekken. Daarom nodigen we iedereen uit die zich herkent in de doelstelling van een sociaal-ecologische transitie voor Gent en hier actief aan wil bijdragen.

We zoeken daarnaast ook specifiek naar deelnemers die:

• kennis hebben rond Gent en Garde en de Gentse Voedselraad

• werken rond sociale toegankelijkheid, rechtvaardigheid en verbinding via voeding

• zich inzetten voor het ecologisch verduurzamen van het Gentse voedselsysteem

• mee willen waken dat ons proces sociaal en cultureel inclusief blijft

AGENDA WORKSHOP 1

In de eerste workshop laten we ons inspireren door andere manieren van samen organiseren. We kijken kritisch én zorgzaam terug naar de Gentse context tussen 2013 en 2025. We vertrekken hierbij vanuit ieders kennis en ervaring. Wat heeft ons hier gebracht? Wat verdient het om verdedigd te worden, en wat moet anders? Vanuit die gedeelde reflectie openen we de ruimte voor een gezamenlijke verbeeldingsoefening.

INCLUSIE EN TOEGANKELIJKHEID

• Deelname is gratis

• De Green Hub is rolstoeltoegankelijk.

• Het event is in het Nederlands.

• Er is ruimte om pauze te nemen of even uit de workshop te stappen wanneer nodig.

• Spreek je de taal niet (zo goed) of heb je andere ondersteuningsnoden (bv. rond mobiliteit, prikkels, tempo, zorg), laat het ons op voorhand weten en we zoeken samen naar oplossingen.

• Breng je graag andere geïnteresseerden mee (voor wie mailen mogelijks een drempel is) laat het ons dan gerust weten.